«OFF-line թեմա» — ՆՓԱԿ. այսՕր 2016

www.onlineradio.am onlineradio.am onlineradio online radio off line tema npakՎերջերս Երևանի Նորարար փորձառական արվեստի կենտրոնում (ՆՓԱԿ) տեղի ունեցավ «այսՕր/toDay-2016» խորագրով ցուցադրություն, որը նվիրած էր Ամենամյա Ալտերնատիվ Արվեստի Փառատոնի 20-ամյակին: Այս մասին զրուցեցի փառատոնի կազմակերպիչ, համադրող, արվեստագետ Սարգիս Հովհաննիսյանի հետ:
— Փառատոնն, ինչպես գիտեք, նվիրված է Ալտերնատիվ-այլընտրանքային արվեստի փառատոնի 20-ամյակին, որն անցկացվում է ամեն տարի ՆՓԱԿ-ի կողմից: Փառատոնին մասնակցում են վիզուալ արվեստագետներ, նաև՝ ֆոտո արվեստագետներ. կան վիդեոարտեր, ինստալյացիաներ: Փառատոնի շրջանակներում նաև ամեն շաբաթ օր ժամը 5-ին լինելու են փըրֆորմանսներ տարբեր արվեստագետների կողմից: Փըրֆորմանսներին լինելու են — փըրֆորմանս, աուդիո և վիդեո փըրֆորմանս, գրական փըրֆորմանս: Այդ ամբողջ փառատոնը տեղի է ունենալու ապրիլի 9-ից մինչև մայիսի 14-ը: Այսքան տարիների ընթացքում ՆՓԱԿ-ում տեղի ունեցող Ալտերնատիվ-այլընտրանքային արվեստի փառատոնը հենց ինքը մեծ գուրծունեություն է ծավալել Հայաստանում` ցուցադրելով փառատոնի շրջանակներում բազմաթիվ երիտասարդ արվեստագետների, ովքեր մուտք են գործում արվեստ: Սա մեծ հնարավորություն է ընձեռում արվեստագետներին ազատ արտահայտվելու, չունենալու ոչ մի սահմանափակում թե՛ ձևի, թե՛ ֆորմայի մեջ: Կարող եմ հավելել, որ այս տարվա փառատոնին շատ ուրախալի է, որ մոտ 60 մասնակցից 20-ն առաջին անգամ են մասնակցում, ինչն առիթ կհանդիսանա այսպիսի փոխշփումների ուրիշ արվեստագետների հետ, և, ինչու ոչ, իրենց աշխատանքներում, իրենց գործունեության մեջ կբացվի նոր մտածողություն:

Սարգիս Հովհաննիսյանը նշեց նաև այն մասին, թե ինչպես են ընտրվել փառատոնի մասնակից արվեստագետները.
— Ամեն տարի տեղի ունեցող փառատոնը մոտ 2 ամիս տևողությամբ ինտերնետում հայտարարում է բաց հայտ, այսինքն՝ փառատոնը լիովին բացահայտ է, և ովքեր ցանկություն ունեն մասնակցելու փառատոնին, դիմում են արդեն իրենց մասնակցությամբ:

Արվեստագետները ներկայացրեցին իրենց յուրօրինակ աշխատանքները. լուսանկարներ, ինստալյացիաներ, տարբեր նյութերից պատրաստված նկարներ, աուդիո և վիդեո նյութեր ու ալտերնատիվ արվեստի այլ գործեր: Աշխատանքները միմյանցից բավական տարբեր էին ու միևնույն ժամանակ հետաքրքիր, բազմաբնույթ ու բազմաբովանդակ:
Ցուցադրության աչքի ընկնող ամենահետաքրքիր աշխատանքներից մեկն առաստաղից կախված հսկա ձուկն էր: Ամբողջությամբ շշերից և հատուկ գունանյութերի շնորհիվ ձկնկիթի տպավորություն ստեղծող ջրով պատված հսկա ձկան հեղինակը Արևիկ Առաքելյանն է, որն աշխատանքն ավարտին է հասցրել 4 օրում: Նա ցանկացել է այն ներկայացնել հենց ձկան տեսքով, քանի որ ձուկը խորհրդանշում է քրիստոնեություն: Արևիկը վաղուց է նկարում ու քանդակում ձկներ, և իրեն միշտ էլ հետաքրքրել է դրա խորհուրդը:
Ցուցադրությանը սև-սպիտակի մեջ ներկայացված լուսանկարների հեղինակ Հասմիկ Բարխուդյանը ցանակացել էր իր լուսանկարներով մարդկանց ուշադրությունը գրավել այն օբյեկտների վրա, որոնց մարդիկ համարում են տգեղ, կամ էլ փորձում են անտեսել, ինչպես` էլեկտրալարեր, բնակելի շենքեր և այլն: Հասմիկը փորձել է իր լուսանկարների միջոցով ցույց տալ, որ այդ օբյեկտները կարող են ընկալվել գեղեցկի սահմաններում:
Հետաքրքիր ու տպավորիչ էր Գայանե Եղիազարյանի «Տարածություն» վերնագրով վիդեոարտը. Էկրանին մի աղջիկ է, ով անդադար թռչկոտում է, էկրանի դիմաց` զսպանակավոր մահճակալ, որի վրա ցանկացողները կարող են բարձրանալ ու ազատ թռչկոտել:
Վիդեոարտի մասին խոսեց փառատոնի կազմակերպիչ Սարգիս Հովհաննիսյանը, ապա հենց ինքը` հեղինակը: Սարգիս Հովհաննիսյանի մեկնաբանությունն այսպիսին էր.
— Վիդեոարտը, որը ներկայացված է Գայանե Եղիազարյանի կողմից, անձամբ ինքն իր թռիչքն է օգտագործել այդ վիդեոյի մեջ: Օգտագործել է, ու ինչու է դրված հենց այս ի մեջ, հենց արվեստագետի կողմից այն մոտեցումն է, որ ստեղծվի ինտերակտիվ երկխոսություն հանդիսականի հետ՝ նայի, փորձի ինքն էլ զգալ՝ այսօր, այս ժամանակի մեջ զգա այն, ինչն արվեստագետն այսօր ասում է մեզ:

Իսկ ահա Գայանե Եղիազարյանը խոսեց իր զգացողությունների և այն մասին, թե ինչպես ծնվեց վիդեոարտի գաղափարը:
— Այստեղ կան մանկություն, երազանք, թռիչք, ազատություն: «Տարածություն» է վերնագիրը հենց դրա համար, որ ամեն ինչ է իր մեջ ներառում: Ամենագլխավոր միտքը, որ ես ապրեցի այդ պատկերը, երբ ընկերներիցս մեկը Մոսկվայից եկավ՝ երկար տարիներ ապրում էր Մոսկվայում, ու հենց Հայաստանից զանգեց, ասաց. «Գայ, գիտե՞ս` վերադարձել եմ հայրենիք ու էստեղ պիտի ապրեմ»: Երևի պատկերի մեջ կա այդ ճախրանքը, հուզմունքը, ուրախությունը: Ամեն վերադարձողի հետ ես զգում եմ ազատության թռիչքը: Ամեն մարդ իրավունք ունի որոշելու` որտեղ ինքն ապրի, որովհետև իրականում գնացողներն իրենք չեն որոշում, այլ ինչ-որ իրադարձությունների բերումով, բայց իրենք չեն որոշում: Իրենք իրավունք ունեն որոշելու ու լինելու այնտեղ, որտեղ իրենք են ուզում լինեն: Ու այդ աղջիկը երկար տարիներ երազել էր, որ ինքն այստեղ պիտի ապրի:

Ուշագրավ էր հատկապես ցուցադրության ամբողջ ընթացքում լսվող դռան թակոցը, որը տանում էր դեպի այն դուռը, որի դիտանցքից նայելիս տեսնում ես գրված «Ես եմ» արտահայտությունը: Այս գործի մասին հեղինակի բացատրությունը.
— Երբ դուռը թակում ես և ասում են. «Ո՞վ է», ասում ես. «Ես եմ», չէ՞: Այդ «Ես եմը» չի ասում, չի ներկայացնում քեզ: Այսինքն, ինչ-որ ինքնության մասին է, որն այդ «Ես»-ով ուզում ենք ցույց տալ, բայց արդյունքում ոչ մի բան ցույց չի տալիս. այդքան «Ես եմ»-ների մեջ դու էլ դառնում ես այդ «Ես եմ»-ը, որը ոչինչ չի ասում քո ինքնության մասին` իրականում դու ով ես ու ով է այդ դռան ետևում կանգնած մարդը: Այդքանը:

ՈՒշագրավ էին նաև առաջին հայացքից չափազանց պարզ ու հասարակ թվացող, բայց «Ընտանիք» խորագիրը կրող վանդակված ավելները: Աշխատանքի հեղինակը 6 տարեկան Նարե Թովմասյանն է, որի երկխոսությունն իր մայրիկի հետ չափազանց հուզիչ ու տպավորիչ էր:
Նարեի մայր — Սա ի՞նչ է:
Նարե — Մաման, պապան և երեխան:
Նարեի մայր — Բայց ինչո՞ւ վանդակված:
Նարե — Վանդակված չեն՝ ամուր իրար հետ են, պաշտպանված են:
Նարեի մայր — Իսկ ինչո՞ւ ավելներ:
Նարե — Մաաա, մեր դպրոցում ասում են, որ ավելը լավ բան է. Ինքը մաքրում է զիբիլ-միբիլը:
Ասելիքով բավականին հարուստ էին ցուցադրության ներկայացված երկու տեսանյութերը, որոնց հեղինակը Ռուզան Պետրոսյանն է: Տեսանյութերի մասին հեղինակն ասաց.
— Ներկայացնում եմ երկու վիդեոաշխատանք, որոնք նոր են և նկարել եմ անցյալ տարի: Առաջին անգամ եմ ներկայացնում: Մեկը կոչվում է «Never let me go»: Ավելի շատ խոսում է արտագաղթի, մեկնումի, հեռանալու մասին: Կարծում եմ` վերնագիրն արդեն ամեն ինչ ասում է: Նկարել եմ Ֆրանսիա-Գերմանիա ճանապարհին: Շատ էի ազդվել արևի լույսից ու ինչքան ես հեռանում էի դեպի Գերմանիա՝ արևն ինձ հետ գալիս էր: Նույնիսկ մտածում էի` դա հայկական արևն է, և մեքենայի մեջ էլ հնչում էր Արտո Թունջբոյաջյանի երգը: Հետաքրքիրն այն էր, որ միայն ես էի հայերեն հասկանում և ճիշտ զգում: Երևի այդ էմոցիաներից ելնելով` որոշեցի նկարել ու հավաքել մի բան, որը մեկնումի, ճամպրուկի, ընդհանրապես՝ հեռանալու մասին է: Հաջորդ աշխատանքը կոչվում է «You need it, you want it», այսինքն` այն, ինչ մենք ուզում ենք՝ դրա կարիքն ունենք: Մի աղջիկ է, որն անընդհատ պտտվում է. ինքն այնտեղ ազատ է: Լեոնարդ Քոհենի ձայնն եմ օգտագործել, որը կանչում է. «Find me» — «Փնտրիր ինձ»: Ուզում եմ ասել, որ մենք ազատ ենք: Աղջիկը չի ուզում փնտրել, պարզապես ինքը չլսելու է տալիս և ասում. «Թող ազատ՝ ես որոշեմ փնտրել, թե ոչ», և ձայնն անընդհատ հետևում է նրան: Կարծես մեր կյանքում ինչ-որ մեկը մեզ ասում է. «Փնտրիր», լինի արական, թե իգական սեռ:

Զրուցեցի արվեստագետներից ևս մեկի հետ: Այս անգամ խնդրեցի, որ նա ներկայացված աշխատանքները մի պահ դիտի հանդիսականի աչքերով, հայտնի իր կարծիքը դրանց մասին ու խոսի փառատոնի կարևորության մասին:
— Ցուցահանդեսը կարևոր է այն առումով, որ հենց կոնցեպտի վրա է հիմնված: Այսօրվա ցուցահանդեսներն այդքան հիմնված չեն կոնցեպտի վրա, այսինքն՝ հիմնականում տեսնում ես գեղանկար, գծանկարի ինչ-որ էլեմենտներ, կիրառական արվեստ, բայց հենց կոնցեպտին ոչ մի բան առանձնացված չէ: Այստեղ շատ լավ աշխատանքներ կան: Այս փայտե աշխատանքներն եմ շատ հավանել, քանդակները: Գունային առումով շատ սիրուն են՝ շատ լավ է գունային գամման ընտրված՝ ոչ սառը գույներ են, ոչ տաք, ինչ-որ հավաքված կոմպոզիցիա է: Այստեղ երեք ֆոտո կա, որ մոտենում ես, տեսնում ես` հեչ էլ ֆոտո չի: Դրանք շտրիխներով այսպե քերված են: Հենց վերաբերմունքն է դուր գալիս այս ցուցահանդեսի հանդեպ: Կազմակերպիչը շատ լավ է համադրել: Այս պոզիցիան է շատ լավը, մահճակալով փըրֆորմանսն էլ է շատ հետաքրքիր, որտեղ մարդիկ գալիս, օգտվում են այդ մահճակալից, թռվռում դրա վրա: Լավ է, որ ազատ են այդ առումով, իրենց չեն սահմանափակում, մտածեն թե. «Վայ, ամոթ է, կարող է ինչ-որ մեկը նայել»: Վիդեոները շատ լավն են, դրանք ուղղակի գրաֆիկական առանձին գործեր են, որ կարելի է անընդհատ նայել: Հասկանում եմ, որ շարունակվում է այդ ամենը, կրկնվում տեղ-տեղ, բայց անընդհատ կարող ես նայել: Շատ հաճելի է նույնիսկ աչքին, որովհետև ես 10 րոպե կանգնած նայում էի, զգում էի` նույն բանն եմ նայում, բայց ինձ, մեկ է, դա դուր է գալիս:

Իր տպավորություններով կիսվեց նաև ցուցադրությանը ներկա հանդիսականներից մեկը.
— Ցուցադրությանը ներկայացված են ժամանակակից, ոճից հասկացա, որ երիտասարդ արվեստագետների ինստալյացիաներ և գեղարվեստական ստեղծագործություններ: Էմոցիաներս միանշանակ չեն, ինպես լինում է ժամանակակից արվեստի հետ շփվելուց հետո: Այսինքն, ինչ-որ ժամանակ է պետք մարսելու և միանշանակ հասկանալու, թե ինչ տպավորություն կա: Բայց ընդհանուր առմամբ, իհարկե, գաղափարներ կան, որոնք նոր են: Հենց դա էլ շփոթեցրել է ինձ այս պահին: Ողջունում եմ շատ այս նախաձեռնությունը: Այսպես հաճախ որ լինի, շատ ավելի ուրախ կլինենք և ավելի շուտ կընկալենք լավն ու վատը:

20-րդ Ամենամյա ալտերնատիվ փառատոնի շրջանակներում կայացավ նաև Էդգար Ամրոյանի զուգահեռ նախագիծը` «Էդոյի «Երազը» խորագրով: Ժանգոտած մեքենա, քայքայված տրոլեյբուս, կիսավեր «Երազ» ավտոմեքենան. հայկական իրականություն` անցյալի նմուշներով պատված: էդգար Ամրոյանի ընտրած օբյեկտները, որ կարծես դիմանկարներ լինեն, խոսում են մեր ուղեղում դեռ առկա խորհրդային արժեքների մասին: Այդ քայքայված ու ժանգոտած մեքենաներն անցյալի ու ներկայի միջև եղած կամրջող հարթություններն են` ուղղակիորեն գծագրելով այն իրականությունը, որում հայտնվել է այդ անցյալը: Իր նախագծի մասին զրուցեցի Էդգար Ամրոյանի հետ.
— Հին մեքենաներ են՝ բնության մեջ շպրտած: Իմ համար ցույց է տալիս ժամանակի անիմաստությունը: Ժամանկին այս մեքենաները բավականին թանկ էին՝ մեր սովետական ժամանակի մեքենաները: Մարդիկ տարիներով գումար էին հավաքում, որ գնեին: Բայց ժամանակի հետ այդ ամենը դառնում է բոլորովին անիմաստ, ինչպես այսօր մեր իշխանություններն այդ միլիարդները կուտակում են ժողովրդի հաշվին, ժամանակի հետ դա դառնալու է անիմաստ՝ աղբ է դառնալու: Իրենք էլ են աղբ դառնալու, իրենց ունեցվածքն էլ: Այստեղ կուզեի այս տրոլեյբուսին ուշադրություն դարձնեիք: Սա այն նույն տրոլեյբուսն է, որը 1976 թ.-ին վթարի պատճառով ընկավ Երևանյան լիճը: Ահագին մարդ ընկավ լիճը: Երևի գիտեք այդ պատմությունը, որ Շավարշ Կարապետյանը` ջրասուզալող սպորտաձևի աշխարհի չեմպիոն, մարզվում էր ամեն օր: Բախտի բերմամբ այդ պահին գտնվում է այդտեղ ու 20 հոգու կյանք փրկում: Հետո, որքան գիտեմ, իր կյանքը փրկելու հարց է լինում, ու իր սպորտային կարիերան ավարտվում է, բայց մարդն իր կյանքով ռիսկի է դիմել, որ ուրիշների կյանքը փրկի: Այդ մտածողությունը կարծես թե վերացել է, հիմա արդեն պրոպագանդվում է մեծը, հարուստը, օլիգարխը, «կարողանում է՝ անում է», «ես էլ լինեի՝ կանեի», և այլն: Գավառական մտածողությունն է, որ շատ է ուժեղանում: Հիմա մենք սահմանից դուրս անընդհատ թշնամիներ ենք փնտրում, չէ՞՝ թուրքեր, ադրբեջանցիներ: Այդ բոլորը շատ պարզ է, բայց առաջին թշնամին այդ մտածողությունն է: Ներսի թշնամին շատ վտանգավոր է, որովհետև անտեսանելի է: Թշնամին որքան էլ հզոր լինի, այդքան չի հասնի անտեսանելիին:

Ցուցահանդեսի բացումը տեղի ունեցավ ապրիլի 9-ին: Փառատոնը շարունակվելու է մինչև մայիսի 14-ը: Այն միտում ունի կոնցեպտուալ արվեստի դրսևորումների մաքրման:
Փառատոնը հնարավորություն է տալիս արվեստագետներին ազատ ստեղծագործելու և արտահայտելու իրենց զգացողություններն ու գաղափարները, իսկ հանդիսականներին` հաղորդակցվելու ալտերնատիվ արվեստի անսահմանափակ դրսևորումներին և իրենց համար սահմանելու գեղեցիկն ընկալելու նոր տեսակետներ ու չափանիշներ:
Հաղորդավար՝ Մարիաննա Պետրոսյան

Յուրաքանչյուր հինգշաբթի ժ. 15:00-ին (կրկնությունները. հինգշաբթի ժ. 19:00-ին և հինգշաբթի ժ. 22:00-ին)
www.onlineradio.am-ի եթերում «OFF-line թեմա» հաղորդաշարն է՝ Մարիաննա Պետրոսյանի հետ:
———————————————————————————————
Քո թեման՝ «OFF-line»-ում

———————————————————————————————
Ֆեյսբուքյան էջին կարող ես հետևել՝ անցնելով
այս հղումով

———————————————————————————————
«Օնլայն Ռադիոյի» ֆեյսբուքյան անցուդարձին հետևելու համար անցիր հղումով և հավանիր էջը
Հետևիր «Օնլայն Ռադիոյի» եթերին Ֆեյսբուքում
Հետևիր «Օնլայն Ռադիոյի» եթերին քո բջջայինից

Հեղինակը՝ Մարիաննա Պետրոսյան

Տես նաև

www.onlineradio.am onlineradio.am onlineradio online radio

«Հայաստանի քաղաքացու երգը» Նիկոլ Փաշինյան

«Հայաստանի քաղաքացու երգը» Նիկոլ Փաշինյան

www.onlineradio.am onlineradio.am onlineradio online radio

Նիկոլ Փաշինյանի ասուլիսը՝ Սերժ Սարգսյանի 3-րդ պաշտոնավարման դեմ

Նիկոլ Փաշինյանի ասուլիսը՝ Սերժ Սարգսյանի 3-րդ պաշտոնավարման դեմ

Թողնել պատասխան