«OFF-line թեմա» — Զառա Մանուչարյան. «Սակրալ տարածք» (ցուցահանդես)

www.onlineradio.am onlineradio.am onlineradio online radio off line tema zara manucharyan sakral taratsqԱպրիլի 20-ին Ժամանակակից արվեստի թանգարանում տեղի ունեցավ Զառա Մանուչարյանի «Hierotopy» — «Սակրալ տարածք» խորագիրը կրող անհատական 7-րդ ցուցահանդեսը: Զառայի «Սակրալ տարածքներ» շարքը նրա հայկական «ես»-ի դրսևորումն է: Ցուցահանդեսին ներկայացված էին կոնցեպտուալ, վերացական ոճով կատարված 19 կտավներ, որոնք ստեղծում են հայկական շունչ հաղորդող միստիկ տարածք: Յուրաքանչյուր կտավին երևում է նկարչուհու հայկական ինքնատիպությունը: Կտավներում ներկայացված են Սանահինի, Զվարթնոցի, Անիի տաճարները: Մի քանիսում` եկեղեցիների հատակագծեր, մյուսներում`դրանց ամբողջական կառույցներ ու խաչքարերի դետալներ՝ որոշակի տարածության մեջ` սահմանելով անսահմանություն: Զառայի «Սակրալ տարածքներ» շարքում 40 անգամ տպված է Գրիգոր Նարեկացու «Մատեան Ողբերգութեան» գրքի ԼԱ գլխից հատված, և հերթականությամբ անցնելով կտավներով` կրկնում ենք աղոթքը: Կոնցեպտուալ առումով Զառայի այս շարքը հիերոտոպիա է, որը հին հունարենից թարգմանաբար նշանակում է «սուրբ տարածք»: Հիերոտոպիան գեղարվեստական ստեղծագործության մի ձև է, որի էությունը «սրբազան տարածության» կերպար ստեղծելն է: Այդ գաղափարն ու տերմինը մշակվել է 2001 թ.-ին ռուս արվեստաբան, պատմաբան և բյուզանդագետ Ալեքսեյ Լիդովի կողմից: Հիերոտոպիայում առաջնայինը ոչ թե առարկան է, այլ` տարածությունը: Զառայի կտավները միահյուսված են կապույտի ու դեղինի համադրությամբ: Դրանք ստեղծում են վառ գունային գամմաներ ու կանչող պատկերներ, որոնցում արտահայտված է նկարչուհու հույզերի ու զգացողությունների փոթորիկը: Հանդիսականների տպավորություններն ու մեկնաբանությունները կտավների շուրջ տարբեր էին, բայց ինձ հետաքրքիր էր լսել հենց նկարչուհու մեկնաբանությունն իր ստեղծագործությունների մասին.
— Բուն իդեան այն է, որ ուզում եմ ստեղծել «սակրալ տարածք», որովհետև ամեն մի կտավին նկարելուց ակամա դա էի ստեղծում: Կտորներից, գետերից, հայկական եկեղեցիներից, հատակագծերից, խաչքարերի ինչ-որ դետալներից, որոնք իմ մոտ ստեղծեցին ինչ-որ հայկական արխետիտներ, և այդ բոլոր սիմվոլները համախմբելով, այսպես ասած, ստեղծեցի իմ եկեղեցին: Ինչքանով է դա ստացվել՝ չգիտեմ: Երբ ես դա հագեցա, ստեղծվեց ընդհանուր գաղափարը`ամբողջ տարածքն ստեղծել որպես «սակրալ տարածք»: Իմաստը նրանում էր, որ յուրաքանչյուր մարդ, մտնելով այստեղ, զգա իր սրբազանը, իր հոգևորը: Կարող է մարդ չզգա՝ դա իր խնդիրն է, բայց իմ գաղափարը սա էր: Ինչքանով ինձ հաջողվեց՝ պարզ կլինի իմ կոլեգաների, ընկերների հետ խոսելիս:

Մեր զրույցում Զառա Մանուչարյանը շեշտեց, որ նկարիչը գույներ չի ընտրում, նկարչին հարազատ են բոլոր գույները.
— Նկարիչը հենց այնպես գույներ չի ընտրում՝ իրեն հարազատ են բոլոր գույները: Ուղղակի կան ինչ-որ տրամադրություններ, պահեր, երբ ինքն ընտրում է որոշակի գամմա: Ես սկսեցի շատ քիչ, մինիմալիստ գույներից` կապույտներն ավելի շատ գերիշխող, որովհետև դա իմ մոտ էր, մոտ էր այս շրջանը, այս գույները, այս կտավներն ստեղծելու համար: Բայց հետաքրքիր է, որ երբ տեղափոխվեցի արտասահման՝ Բուլղարիա, շարունակեցի նկարել՝ գույներն ավելի գունեղ դարձան, ավելի հագեցված: Դա ակամա ստացվեց, ընտրովի չէ: Նկարչի մոտ ինքնաբերաբար է ստացվում՝ արարելը, նկարի վրա ստեղծելը շատ հետաքրքիր, միստիկ պահ է: Այդ պահը շատ դժվար է ասել` ինչու այսպես: Մաքսիմում կարող եմ ասել, որ կոմպոզիցիան և էսքիզն այսպես է արված, մտածված եղել, բայց թե ինչով դա կավարտվի՝ ոչ բոլորը գիտեն:

Այն հարցին, թե՝ սպասե՞նք հաջորդ ցուցահանդեսին, և կա՞ն, արդյոք, նոր գաղափարներ կամ սկսած գործեր, որոնց վրա աշխատում եք, նկարչուհին պատասխանեց.
— Դեռ ամփոփման մեջ եմ: Ցուցահանդեսի ոչ մի միտք դեռ չկա: Դեռ սա պետք է մարսեմ: Պարզ է, որ նկարիչը միշտ ինչ-որ մտքեր, իդեաներ ունի, բայց դա պետք է փայլատակվի, հասնի, հասունանա: Դեռ ուզում եմ սա մարսել, հասկանալ, սրա սրբազանն զգալ: Ցուցահանդեսը կտևի մեկ ամիս՝ մինչը մայիսի 15-ը: Այնպես, որ կարծում եմ` դեռ շատ մարդիկ կգան-կգնան, և ինչ-որ բան արդեն պարզ կլինի: Շատ մեծ տպավորություններ կային: Դեռ պետք է կիսվեմ, հարցնեմ, այսպես ասած` դեռ տաք եմ, չգիտեմ:

Ցուցահանդեսի բացումը եղավ Գրիգոր Նարեկացու «Մատեան Ողբերգութեան» ԼԱ գլխից մեկ հատվածով՝ ճանաչված դերասան Արտաշես Ալեքսանյանի կատարմամբ: Ցուցահանդեսին յուրօրինակ հմայք էին հաղորդում և ամբողջական պատկերը լրացնում Տիգրան Համասյանի ստեղծագործությունները: Նրա կախարդիչ երաժշտության նրբերանգները, համադրվելով նկարչուհու կտավներում առկա միստիկ մթնոլորտի հետ, ավելի էին ուժեղացնում ազդեցությունը մարդկանց վրա և ստեղծում հաճելի մթնոլորտ արվեստ սիրող ու գնահատող հանդիսականների համար: Ի դեպ, ցուցահանդեսի ընթացքում հնչեց նաև Տիգրան Համասյանի՝ մինչ այդ չհնչած ստեղծագործությունը, որը նա սիրով տրամադրել է Զառա Մանուչարյանին:
Ցուցահանդեսը բաց է մինչև մայիսի 20-ը: Զառա Մանուչարյանը պատրաստ է սիրով ընդունելու իր «սակրալ տարածք» արվեստասեր հասարակությանը:
Հաղորդավար՝ Մարիաննա Պետրոսյան

Յուրաքանչյուր հինգշաբթի ժ. 15:00-ին (կրկնությունները. հինգշաբթի ժ. 19:00-ին և հինգշաբթի ժ. 22:00-ին)
www.onlineradio.am-ի եթերում «OFF-line թեմա» հաղորդաշարն է՝ Մարիաննա Պետրոսյանի հետ:
———————————————————————————————
Քո թեման՝ «OFF-line»-ում

———————————————————————————————
Ֆեյսբուքյան էջին կարող ես հետևել՝ անցնելով
այս հղումով

———————————————————————————————
«Օնլայն Ռադիոյի» ֆեյսբուքյան անցուդարձին հետևելու համար անցիր հղումով և հավանիր էջը
Հետևիր «Օնլայն Ռադիոյի» եթերին Ֆեյսբուքում
Հետևիր «Օնլայն Ռադիոյի» եթերին քո բջջայինից

Հեղինակը՝ Մարիաննա Պետրոսյան

Տես նաև

www.onlineradio.am onlineradio.am onlineradio online radio

«Հայաստանի քաղաքացու երգը» Նիկոլ Փաշինյան

«Հայաստանի քաղաքացու երգը» Նիկոլ Փաշինյան

www.onlineradio.am onlineradio.am onlineradio online radio

Նիկոլ Փաշինյանի ասուլիսը՝ Սերժ Սարգսյանի 3-րդ պաշտոնավարման դեմ

Նիկոլ Փաշինյանի ասուլիսը՝ Սերժ Սարգսյանի 3-րդ պաշտոնավարման դեմ

Թողնել պատասխան