«ՌՈԶ-appetit» — Մեքսիկական խոհանոց (Մեքսիկական աղցան «Գուակամոլի», բաղադրատոմս)

www.onlineradio.am onlineradio.am onlineradio online radio roz appetit meqsikakan khohanotsԱնսպասելի, ինչպես իսկական մեքսիկական խառնվածքը. այսպես կարելի է բնութագրել մեքսիկական խոհանոցը:
Մեքսիկան հսկայական երկիր է, որտեղ բազմաթիվ զարմանալի պտուղներ եւ մթերքներ կան. մանգո, կակաո, գետնանուշ, արքայախնձոր, բրինձ, ավոկադո, սուրճ, ցորեն, պղպեղ: Եվ սա ամբողջ հարստության միայն մի մասն է: Այստեղ համադրում են ամենից անհավանական մթերքները, ինչը մեքսիկական խոհանոցի ուտեստներին բազմաթիվ համային նրբերանգներ է հաղորդում:
Մեքսիկական խոհանոցը հազիվ թե կարողանանք առողջարար անվանել՝ կծու սոուսներ, տապակած միս, չիփսեր և գրեթե ոչ մի ապուր: Չնայած այս ամենին մեքսիկական խոհանոցը բավականին հայտնի է ողջ աշխարհում: Ուտեստների մեծ մասի բաղադրության մեջ մտնում է տորտիլան` եգիպտացորենի կամ հացահատկի ալյուրից պատրաստված բլիթը: Դրանից պատրաստում են բուրիտո, տակո, նաչոս և այլն: Գլխավոր ալկոհոլային խմիչքը մեսկալն է: Որպես աղանդեր մեքսիկացիներն օգտագործում են կակաո կամ տաք շոկոլադ:
Սալսա – սոուս` պատրաստված տոմատի մածուկով, չիլի պղպեղով, կորիանդրայի տերևներով, սոխով և սխտորով:
Ֆահիթա – տապակված միս, որը շերտաձև կտրատված է:
Բուրիտո – փափուկ տորտիլա, որը պարունակում է բրինձ, ֆարշ, բանջարեղեն և սոուսներ: Այն պատկանում է արագ սննդի տիպին։ Բուրիտոն լցոնված է ցորենի խմորիչով, իսկ արտաքինից փաթաթված է խմորով։ Բուրիտոյի մեջ առկա են տարբեր համեմունքներ, աղացած միս, լոբի, բրինձ, լոլիկ, ավոկադո և պանիր։
Տակո – եգիպտացորենի կամ հացահատիկի տորտիլա` բանջարեղենային և մսային միջուկով` թաթախված չիլի և գուակամոլե սոուսների մեջ:
Նաչոս – չիփսեր` պատրաստված տորտիլայից: Ընդունված է մատուցել սոուսով կամ պանրով:
Չիմիչանգա – բուրիտոյի «ազգականը», միայն թե՝ թավայի մեջ տապակված վիճակում:
Չորիսո — խոզի մսից պատրաստված նրբերշիկ է։ Պատրաստման համար օգտագործվում է չորիսո և պղպեղ, որն ուտեստին տալիս է երշիկին բնորոշ համ ու կարմրավուն գույն։
Պոլվորոն շաքարային թխվածքաբլիթ է։ Պատրաստում են ալյուրից, շաքարավազից, կաթից և ընկույզից։ Հնում պոլվորոններ սովորաբար թխում էին սեպտեմբեր-հունվար ամիսներին, բայց հիմա թխվածքաբլիթները կարելի է գնել ցանկացած ժամանակ։ Պոլվորոնները Մեքսիկայում սովորաբար մատուցվում են հարսանիքներին և ուրիշ տոներին։ Պատրաստում են փոքր գնդերի ձևով։
Մեքսիկական խոհանոցը դարերի պատմություն ունի եւ իր մեջ բազմաթիվ համեղ գաղտնիքներ է պարունակում: Գյուղատնտեսության զարգացման հետ մեքսիկացիների սեղանին հայտնվեցին դդումը, պղպեղը, կարտոֆիլը, եգիպտացորենը և լոլիկը:
Մինչև իսպանացիների գալը Մեքսիկայի բնակիչները ծանոթ չէին յուղին կամ ձեթին: Ուտելիքը պատրաստում էին ջրի մեջ եռացնելով կամ շոգեխաշելով, հաճախ նաև գետնի մեջ փորած փոսի մեջ: Հիմանական սննդամթերքը եգիպտացորենն էր:
Մայաների առասպելաբանության համաձայն մարդիկ ստեղծվել են եգիպտացորենի զանգվածի ու աստվածների արյան խառնուրդից: Այս պատճառով եգիպտացորենին տվել էին աստվածային կարգավիճակ: Եգիպտացորենը դարձավ հացի և թխվածքների հիմքը:
Մեքսիկական շատ ճաշատեսակների հիմքում եգիպտացորենն է: Հին պերուացիները, ի տարբերություն մեքսիկացիների, եգիպտացորենից ալյուր չէին ստանում եւ հաց չէին թխում, այլ ամբողջական հատիկները խաշում եւ տապակում էին:
Իսպանացիները՝ Մեքսիկան գաղութացնելուց հետո, իրենց հետ բերեցին ցորեն, շաքարեղեգ, ոլոռ, սոխ, մաղադանոս, ճակնդեղ, ընտանի կենդանիների որոշ տեսակներ: Տեղական խոհանոցն աստիճանաբար փոխվեց՝ ավելի բազմազան դարձավ: Անապատային շրջանների բնակիչները ճաշեր էին պատրաստում նաև կակտուսից, որը կոչվում է «նոպալ»:
Մեքսիկան մոտավորապես 20 տարբեր տեսակի լոբիների հայրենիք է: Եգիպտացորենի հետ համատեղելով լոբին՝ մարդու օրգանիզմն ապահովվում է բավարար ամինաթթուներով, որոնք անհրաժեշտ են սպիտակուցներ արտադրելու և ճիշտ սննդակարգի համար: Լոբին կարող է մատուցվել բուրավետ կանաչիների հետ եփած կամ եփելուց հետո տրորելով, ինչպես նաև՝ օգտագործել որպես տորտիլլաների լցոն:
Ժամանակի ընթացքում մեքսիկական խոհանոցն ավելի ու ավելի է հարստացել այլ երկրներից ներկրվող մթերքներով: Օրինակ՝ Չինաստանից բերված բրինձը, որին նրանք արագորեն ընտելացան եւ դարձրեցին իրենց խոհանոցի կարևոր մասը:
Մեքսիկայում տաք ճաշատեսակներ պատրաստում են մի քանի տեսակ մսից. տարածված են «Օլյա պոդրիդա» գուլյաշը, կարնե ասադոն՝ տապակած տավարի միսը ոլոռի խավարտով եւ հանրահայտ չիլի կոն կարնեն:
Մեքսիկայում չիլին եղել է, կա և կլինի համեմունքների թագուհին: Մեքսիկացիներն այնքան շատ են սիրում չիլի, որ նույնիսկ ամենալավ ու ամենանրբահամ ճաշն անավարտ է համարվում, եթե այս համեմունքը պակասում է: Ավելի հաճախ նրանք պատրաստում են չիլի սոուսներ. Կարմիր կամ կանաչ լոլիկով աղացած պղպեղ՝ թանձրացված դդումից կամ արևածաղկի սերմերից, գետնանուշից կամ կակաոյից պատրաստված պաստայով, և համեմած տարբեր տեսակի կանաչիներով: Կան չիլիի տարբեր գույնի, ձևի ու համի 90 տեսակներ:
«Չիլի» ասելիս մեքսիկացիները նկատի ունեն կարմիր պղպեղի բոլոր տեսակները: Տարածված է սխալ կարծիք, թե մեքսիկական բոլոր ճաշատեսակները շատ կծու են եւ չափից դուրս համեմված: Սակայն, նրանք ոչ բոլոր ուտեստներին են ավելացնում մեքսիկական խոհանոցի խորհրդանիշը դարձած չիլի պղպեղը:
Գվակամոլեն ավոկադոյից` ամենաօգտակար մթերքներից մեկից պատրաստված մածուկ է: Մեքսիկայում այն մատուցում են եգիպտացորենի չիպսերի հետ: Շատ համեղ է մսի հետ նույնպես:
—————————————
ԲԱՂԱԴՐԱՏՈՄՍ
Աղցան «Գուակամոլի» (մեքսիկական)
Բաղադրիչներ.
հասած լոլիկ – 3 հատ,
կարմիր քաղցր պղպեղ – 1 հատ,
Խալապենյո պղպեղ, կարելի է` ծիծակ – 3 հատ,
համեմ – 1 փունջ,
լայմի հյութ – կես հատի,
հասած ավոկադո – 3 հատ,
աղ, սև պղպեղ:

Լոլիկը, սոխը, համեմը և խալապենյոն լվանալ, մանր կտրատել: Լցնել մեծ ամանի մեջ և խառնել: Վրան քամել կես լայմը, մի փոքր աղ անել: Զգուշորեն խառնել առանց ճզմելու, որպեսզի շատ հյութ դուրս չգա: Ավոկադոները կիսել, կորիզները հանել: Միջուկը գդալով հանել, դնել մեծ ափսեի մեջ: Պատառաքաղով խյուս դարձնել: Խառնել կտրատած բանջարեղենին, մի քիչ լայմի հյութ և աղ ավելացնել: Գվակամոլեն պատրաստ է:

ԲԱՐԻ ԱԽՈՐԺԱԿ
———————-
Հաղորդավար՝ Ռոզա Ավագյան

Յուրաքանչյուր շաբաթ ժ. 15:00-ին (կրկնությունները. շաբաթ ժ. 19:00-ին և ժ. 22:00-ին)
www.onlineradio.am-ի եթերում «ՌՈԶ-appetit» հաղորդաշարն է՝ Ռոզա Ավագյանի հետ:
—————————————————
Խոհանոցն ազգային առանձնահատկությունների արտահայտման ևս մեկ միջոց է:
Փորձիր. թող անուշ լինի:

—————————————————
Ֆեյսբուքյան էջին կարող ես հետևել՝ անցնելով
հղումով

—————————————————
«Օնլայն Ռադիոյի» ֆեյսբուքյան անցուդարձին հետևելու համար անցիր հղումով և հավանիր էջը
Հետևիր «Օնլայն Ռադիոյի» եթերին Ֆեյսբուքում
Հետևիր «Օնլայն Ռադիոյի» եթերին քո բջջայինից

Հեղինակը՝ Ռոզա Ավագյան

Տես նաև

www.onlineradio.am onlineradio.am onlineradio online radio

«Հայաստանի քաղաքացու երգը» Նիկոլ Փաշինյան

«Հայաստանի քաղաքացու երգը» Նիկոլ Փաշինյան

www.onlineradio.am onlineradio.am onlineradio online radio

Նիկոլ Փաշինյանի ասուլիսը՝ Սերժ Սարգսյանի 3-րդ պաշտոնավարման դեմ

Նիկոլ Փաշինյանի ասուլիսը՝ Սերժ Սարգսյանի 3-րդ պաշտոնավարման դեմ

Թողնել պատասխան