«ՌՈԶ-appetit» — Հունական խոհանոց («Մուսակա» բաղադրատոմս)

www.onlineradio.am onlineradio.am onlineradio online radio roz appetit hunakan khohanotsՀունական խոհանոցը միջերկրածովյան կամ բալկանյան խոհանոցի տիպիկ օրինակ է։ Սակայն, շատ առումներով հունական խոհանոցը գերազանցում է իր հարևանների խոհանոցներին նախ և առաջ համեմունքներով: Այս խոհանոցը հիմնականում պարունակում է համեմունքներ՝ ձիթապտղով, ձկով, ձիթապտղի ձեթով և շատ բանջարեղենով. սրանք բոլորը Օմեգա-թթուների, մանրաթելերի և վիտամինների կարևոր աղբյուր են: Հունական խոհանոցը հայտնի է որպես ամենաառողջներից մեկը, և մարդիկ այստեղ հազվադեպ են տառապում սրտի հիվանդություններով:
Հույները սիրում են լավ սնվել: Այս է պատճառը, որ նրանք գնահատում են համեղ խոհանոցը: Առատ ճաշը խոսում է այն մասին, որ հույները շատ ուշադրություն չեն դարձնում նախաճաշին: Թխվածքաբլիթի հետ մատուցված մի փոքրիկ գավաթ սուրճը բավարար նախաճաշ է: Կաթնաշոռի և սերուցքային պանիրների տեսականին նույնպես սննդակարգի լավ բազմազանություն են ենթադրում: Լանչի լավագույն ճաշատեսակներն են ծածիկին՝ սխտորով և թարմ վարունգով խառնած մածունը, կամ խորոված ձկան հետ մատուցված հունական աղցանը, ինչպես նաև՝ «Մուսակա» սբուկով ուտեստը: Հույներն իրենց սննդակարգում ավելի հաճախ են օգտագործում համեմունքներ, թեև խոհանոցը կծու չի համարվում:
Նրանց հպարտությունը պանիրն է։ Հունաստանում արտադրվում է մոտ 50 տեսակի պանիր։ Դրանցից ամենահայտնին ֆետան է՝ հենց սա է օգտագործվում հանրահայտ «Հունական աղցանը» պատրաստելիս։ Հունաստանում այդ աղցանը կոչվում է «Խորիատիկի» (գյուղական)։ Այս երկրում շատ է տարածված նաև միսը։ Նախապատվությունը տրվում է խոզի, ոչխարի և այծի մսին։
Ամենահայտնի խորտիկներից են պաստիցիոն, ինչպես նաև՝ մուսական, որը պատրաստվում է մսից և ավանդական բանջարեղենից։ Տարածված են նաև ձուկը, փափկամորթները և այլ ծովամթերքներ։
Հունական խոհանոցին բնորոշ է կիտրոնի, հունական ընկույզի, ձիթապտղի, չամչի, գառան մսի, ձկան, սխտորի, լոլիկի և կծվի լայն կիրառությունը:
Հունաստանը հայտնի է սպիտակ գինիներով, հունական սուրճով: Քաղցր սուրճը կոչվում է «գլիկոս», միջին քաղցրության սուրճը՝ «մետրիոս», առանց շաքարի՝ «սկետոս»:
Հունական խոհանոցի առավել հայտնի ուտեստներից են՝ ավգոլեմոնոն (ձկով և կիտրոնով բրնձե ապուր), բարբունին (գետի բարբել (ձուկ), խորիատիկին (բանջարեղենային աղցան պանրի շերտերով), տոմաստեսը, գեմիստեսը, մելիտսանեսը (սմբուկ), պաստիսիոն (մակարոնով պւդինգ), սուվլակիասը, վերելենը, դոլմաստեսը, չիռ-չիռը, ալյանը:
Հունական խոհանոցում ծովամերքներից առավել օգտագործում են խորոված կաղամար, ութոտնուկ, կարմրուկ, մի շարք ծովային բույսեր, որոնք կարող են ծառայել որպես լավ նախուտեստ: Հունական խոհանոցում օգտագործում են նաև բանջարեղեն, մասնավորապես՝ աղցանների համար լայնորեն օգտագործվում է լոլիկ և վարունգ:
Կիրառվում են նաև մի շարք մրգերի տեսակներ՝ ընկույզ, խնձոր, խաղող, նարինջ, մանդարին, կեռաս, ելակ, թուզ, ձմերուկ, սեխ, ավոկադո, կիտրոն, նուշ:
Շատ տարածված է հունական յոգուրտը: Սա, ի տարբերություն այլ յոգուրտների, աչքի ընկնում է ոչ միայն սպիտակուցների կրկնակի ծավալով, այլ նաև ածխաջրածնի առավել ցածր բաղադրուն ապահովել: Տարածված է հունական ընկույզը, որը դանդաղեցնում է ծերացման գործընթացները, բացի դրանից՝ պարունակում է Օմեգա-թթուներ, յոդ, որոնք բարելավում են ուղեղի աշխատանքը: Հունական ընկույզի միջուկում շատ են մագնիումն ու կալիումը:
Հունական ամանօրյա սեղանին պարտադիր դնում են փախլավա, թթուների տեսականի և «Մետաքսա» հունական կոնյակը, որը հարգանքի խորհրդանիշ է: Պարտադիր թխում են նաև տոնական թխվածք, որի մեջ զարդ են գցում:
Հույներն ուտել սիրում են, բայց երբեք չեն խառնում անհամատեղելի մթերքները, տարբերում են միջերկրածովյան սննդակարգը, ամենաօգտակարն ու կիրառելին: Հույները չեն ուտում կշտանալու համար և չեն խմում հարբելու համար: Մեկ բաժակ սուրճ, մեկ բաժակ օղի կամ գինի՝ սրանք ուտեստի հետ ընդամենը զրույցի ուղեկից են, որ կարող է ձգվել ամբողջ երեկո կամ մինչև լույս:

—————————————
ԲԱՂԱԴՐԱՏՈՄՍ
«Մուսակա»
Սոխը տապակել տաքացրած բուսայուղի մեջ՝ մինչև դառնա թափանցիկ: Ավելացնել սխտորը: Շարունակել տապակել 1-2 րոպե: Լցնել միսը, տոմատի մածուկը: Տապակել փակ կափարիչով թավայի մեջ՝ 15-20 րոպե, պարբերաբար խառնելով: Բադրիջանը կլոր-կլոր կտրատել, աղ լցնել, թողնել, որ դառնությունը դուրս տա: Այնուհետև՝ կարտոֆիլը մաքրել, խաշել աղաջրի մեջ, հովացնել, կտրատել: Ալյուրը բովել թավայի մեջ՝ մինչև բաց շագանակագույն դառնալը: Լցնել սերուցքը , աղ ավելացնել, եռացնել:
Հրակայուն ափսեի մեջ հերթով շարել միսը, բադրիջանը, կարտոֆիլը, լցնել սերուցքի սոուսը, շաղ տալ պանիրը:
Եփել նախապես տաքացրած ջեռոցում՝ մինչև վարդագույն կեղևի առաջանալը:

ԲԱՐԻ ԱԽՈՐԺԱԿ
———————-

Հաղորդավար՝ Ռոզա Ավագյան

Յուրաքանչյուր շաբաթ ժ. 15:00-ին (կրկնությունները. շաբաթ ժ. 19:00-ին և ժ. 22:00-ին)
www.onlineradio.am-ի եթերում «ՌՈԶ-appetit» հաղորդաշարն է՝ Ռոզա Ավագյանի հետ:
—————————————————
Խոհանոցն ազգային առանձնահատկությունների արտահայտման ևս մեկ միջոց է:
Փորձիր. թող անուշ լինի:

—————————————————
Ֆեյսբուքյան էջին կարող ես հետևել՝ անցնելով
հղումով

—————————————————
«Օնլայն Ռադիոյի» ֆեյսբուքյան անցուդարձին հետևելու համար անցիր հղումով և հավանիր էջը
Հետևիր «Օնլայն Ռադիոյի» եթերին Ֆեյսբուքում
Հետևիր «Օնլայն Ռադիոյի» եթերին քո բջջայինից


Հեղինակը՝ Ռոզա Ավագյան

Տես նաև

www.onlineradio.am onlineradio.am onlineradio online radio

«Հայաստանի քաղաքացու երգը» Նիկոլ Փաշինյան

«Հայաստանի քաղաքացու երգը» Նիկոլ Փաշինյան

www.onlineradio.am onlineradio.am onlineradio online radio

Նիկոլ Փաշինյանի ասուլիսը՝ Սերժ Սարգսյանի 3-րդ պաշտոնավարման դեմ

Նիկոլ Փաշինյանի ասուլիսը՝ Սերժ Սարգսյանի 3-րդ պաշտոնավարման դեմ

Թողնել պատասխան