Նանա Արամյան «Ստվերների գիրք»

Նանայի՝ գույնի ու վրձնի ուրույն զգացողությունը, էքզիստենցիալ գաղափարախոսությունը և տիեզերական մտորումների համար ներշնչված տարածությունը սպասում են ձեզ։
Երևանի Արամի 42/1 հասցեում գտնվող «Ժան-Պոլ էքզիստենցիալ սրճարանը» հուլիսի 8-ին, ժամը 19:00-ին ներկայացնում է Նանա Արամյանի «Դռներ» նախագիծը։

Ստվերների գիրք ունի յուրաքանչյուր կախարդ, որտեղ նա պահում է իր գաղտնի հմայագրերը:
Այդ գրքից ունի նաև Նանայի կտավներում ապրող կախարդը, ով ապրում է իր ստեղծած ալքիմիկե աշխարհում, ուր փոքրիկ վիշապները, խխունջները, մորեխները և իրեն շրջապատող ամեն ինչ անընդմեջ վերածնվում ու վերակենդանանում են:
Ամեն մի առարկա՝ սիրտը, ծաղիկները, ծովաձին կենդանի են, և ունեն իրենց դերն ու նշանակությունը:
Կախարդն այս անգամ ուրիշ է: Նա դուրս է եկել իր պահարանից, և այժմ հանգիստ նստած է սեղանի մոտ. մռայլ ետնամասն, ասես, կանխորոշում է այս պատմության առեղծվածային ելքը:
Նա այլևս մելամաղձոտ չէ: Այժմ նա հասուն կին է՝ մտազբաղ, սակայն բավական ներդաշնակ իր շրջապատի հետ:
Այս անգամ Նանան անդրադառնում է գոթական արվեստին, ինչի մասին ակնարկում են նեղ ու երկար կտավները՝ նման գոթական խորանափեղկերի, մութ ֆոնը, շագանակագույնը, և այլ մանրամասներ, ինչպիսիք են գոթական պատուհանները, որոնք խորհրդանշում են ժամանակի շարունակական ընդհատումները: Այստեղ ակնհայտ է իրականի ու անիրականի սահմանը, կախարդական, երազանման, ֆանտաստիկ աշխարհն իր միկրոտիեզերքով: Նանան անդրադառնում է Բոսխի, Գրյունվալդի, Հուգո վան դեր Գուսի, Արչիմբոլդոյի արվեստներին:
Նա հակադրում է երկու կիսաշրջանաձև կտավները՝ կախարդի տրամադրության կտրուկ անցումները ցույց տալու համար: Մեկում տեսնում ենք դեռահաս կախարդին՝ միամիտ, տխուր, սրտնեղած ու վիրավոր: Նրա թևը վնասված է, ու վերքից դեռ արյուն է կաթում: Մյուս կտավում նա հաղթահարել է ընկճվածությունը, և հանգիստ քնել է: Նա երազում է իր թռիչքների մասին դեպի ֆանտաստիկ քաղաքներ՝ իրենց ֆանտաստիկ ճարտարապետությամբ՝ անցնելով զուգահեռ աշխարհների կամ անցած ժամանակաշրջանների միջով:
Զուգահեռ աշխարհի գաղափարն ակնհայտ է Նանայի «Ստվերների գրքում»: Մենք չգիտենք՝ ով է այն փոքրիկ աղջիկը, որ ուսումնասիրում է երիտասարդ կնոջը: Դա նրա մանկության երազա՞նքն է, թե ներկա հուշերն են: Կամ էլ զուգահեռ աշխարհների մասին աղճատված իրականությունն է, ու նա միաժամանակ ուսումնասիրում է սեփական «եսը»: Այստեղ է ի հայտ գալիս Նանայի գեր-սյուրռեալությունը, որով նա շարունակ շփոթեցնում է դիտողին:
Ահա, թվում է՝ Նանայի պատմությունը մոտ է հանգուցալուծմանը: Նրա երկու երկար կտավները լուսամուտներ են, որոնք կախարդի երազանքն իրական են դարձնում: Նա թողնում է փակ ու մութ անկյունները, որտեղ բնակվում էր իր «անցումային փուլի» շրջանում: Նա լքում է այն վայրերը, որտեղ իր հուշերը պինդ պահեստավորված էին, ու չէին թողնում իրեն ազատ լինել: Նրա կիրքը կողպված էր ծանր փայտե դռների ու կողպեքների ետևում, և հիմա գոթական պատուհաններից դուրս է թռչում իր հետ միասին՝ գիշերվա մթության մեջ ողողված լուսնի լույսով, վենետիկյան ջրանցքների արտացոլող ջրերի վրայով:
Եվ, երբ գաղտնիքը բացահայտված է թվում, Նանան կրկին շփոթեցնում է. այս անգամ խաղավահանակով: Ի՞նչ է անում դա այստեղ: Կվերադառնա՞, արդյոք, նա անցյալ՝ մատի միայն մեկ հարվածով: Ամեն դեպքում, ինչ էլ որ լինի, կծնվի մի նոր պատմություն, որը կբացահայտի մեր ներքին մղումներն ու ակնկալիքները թռչող կախարդի միջոցով:

Կարինե Մարգարյան
արվեստաբան

 

Հեղինակը՝ Ռուզան Պետրոսյան

Տես նաև

www.onlineradio.am onlineradio.am onlineradio online radio

«Հայաստանի քաղաքացու երգը» Նիկոլ Փաշինյան

«Հայաստանի քաղաքացու երգը» Նիկոլ Փաշինյան

www.onlineradio.am onlineradio.am onlineradio online radio

Նիկոլ Փաշինյանի ասուլիսը՝ Սերժ Սարգսյանի 3-րդ պաշտոնավարման դեմ

Նիկոլ Փաշինյանի ասուլիսը՝ Սերժ Սարգսյանի 3-րդ պաշտոնավարման դեմ

Թողնել պատասխան